Je partner een knuffel kunnen geven, je kleinkind kunnen optillen of zelfstandig de transfer van je rolstoel naar je auto maken. Het lijken heel minimale wensen, maar ze kunnen een wereld van verschil betekenen voor wie dit niet meer kan. Wij bij To Walk Again waren ervan overtuigd dat door een intensieve, doelgerichte en persoonlijke therapie, met inzet van hoogtechnologie, zulke doelen behaald konden worden, zelfs enige tijd nadat de dwarslaesie of beroerte opgelopen werd. De INTeRAcT-studie in samenwerking met AZ Herentals, KU Leuven en VUB heeft nu aangetoond dat dat inderdaad het geval is.
Personen kunnen zelfs lange tijd na het oplopen van een dwarslaesie of een beroerte nog vooruitgang maken wanneer ze een intensief trainingsprogramma volgen. Dat blijkt uit de INTeRAcT-studie* met 101 patiënten op initiatief van To Walk Again vzw die werd gefinancierd door het RIZIV. Een behandeling op maat zorgt ervoor dat ze zowel persoonlijke doelen halen, als een hogere graad van zelfstandigheid en levenskwaliteit krijgen. Niet alleen vlak na de behandeling van 90 uren, maar ook 9 maanden nadien is er nog een duidelijke verbetering te zien. Het is de eerste keer dat een dergelijk programma onderzocht werd. Een vervolgstudie zal nu onderzoeken hoe lang deze effecten doorwerken. Een terugbetaling van een dergelijke therapie kan door deze studie realiteit worden.
Meer duiding bij de studie
De intensieve therapie bestond uit een revalidatieprogramma van 90 uren, verspreid over 3 weken met telkens 5 opeenvolgende trainingsdagen van 6 uren per dag. Per deelnemer werd een persoonlijk programma opgesteld, afgesteld op zijn individuele doelen en met een een-op-een-begeleiding. De sessies bestonden uit kinesitherapie, therapie met inzet van technologie, cardio- en conditietraining en zelfmanagement. De deelnemers werden vanaf de start van de studie 9 maanden opgevolgd.
Er waren twee grote onderzoeksvragen in deze INTeRAcT-studie. De eerste vraag was of de deelnemers door deze behandeling klinische en zinvolle voordelen hebben ten opzichte van personen die deze behandeling niet krijgen. ‘Het antwoord op die vraag is duidelijk ja’, zegt Marjan Coremans, die als doctoraatsstudente de studie heeft gecoördineerd en de data heeft geanalyseerd. ‘De deelnemers aan de intensieve therapie behaalden vooropgestelde doelen, waardoor ze niet alleen meer zelfstandigheid kregen, maar er ook qua levenskwaliteit op vooruit gingen. Deze sprong vooruit was zichtbaar na het programma van 3 weken en bleef gerealiseerd in de volgende 9 maanden.’
Bovendien blijken de deelnemers niet meer vermoeid dan de mensen uit de controlegroep. Marjan Coremans vervolgt: ‘Ze halen aan dat ze door die intensieve training naast een fysieke ook een mentale boost krijgen. Daardoor nemen ze bepaalde zaken die moeilijk liepen in hun dagelijkse leven weer meer in handen.’
Tweede onderzoeksvraag
Een tweede onderzoeksvraag was of de investering van deze behandeling kosteneffectief is. Weegt de kostprijs op tegen de voordelen? Het antwoord op deze vraag is momenteel nog niet. Professor Koen Putman (VUB) verklaart: ‘Op een termijn van 9 maanden blijkt dat de meerkost van een dergelijk behandelingsprogramma niet wordt gecompenseerd door een voldoende grote toename in levenskwaliteit en/of afname van kosten door een vermindering van nodige zorg in die 9 maanden. Mocht blijken dat de winst in levenskwaliteit voor een langere periode behouden blijft of dat er een afname wordt gemerkt in zorgkosten over een langere periode, dan kan de nieuwe behandeling kosteneffectief worden. Maar daarvoor is het nu nog te vroeg om te besluiten.’
Om de effecten van een intensieve therapie van 3 weken op langere termijn te bestuderen, komt er een vervolgstudie, opnieuw gefinancierd door het RIZIV. Professor Geert Verheyden (KU Leuven) leidde het wetenschappelijke luik van de INTeRAcT-studie en coördineert ook de vervolgstudie: ‘We willen weten of de positieve evolutie tussen de therapie en 9 maanden zich nog verder zet de maanden en jaren nadien. We geven de deelnemers opnieuw de behandeling van 90 uren en willen tevens bestuderen wat de goede frequentie is van een dergelijke therapie en wie het best reageert. Ook de gezondheidseconomische impact kunnen we beter inschatten wanneer we deelnemers een langere periode kunnen volgen.’
Terugbetaling in de toekomst
Tijdens de studie werden de vaste kinesitherapeuten van de deelnemers niet vergeten. Thomas Caers van To Walk Again: ‘Mede dankzij revalidatiecentra en kinesitherapeuten hebben 366 mensen zich opgegeven voor deze studie en konden we 101 deelnemers selecteren. Zij zijn immers geen homogene groep die we via één vereniging konden aanspreken. De thuiskinesitherapeuten werden daarom betrokken bij het project, zodat zij nu met de aangepaste oefeningen verder aan de slag kunnen gaan.’
Een intensieve behandeling zoals in de studie gebruikt werd, wordt momenteel nog niet terugbetaald. Op basis van deze studie (en de vervolgstudie) kan het RIZIV bekijken of, onder welke voorwaarden en in welke omkadering een terugbetaling in de toekomst voorzien kan worden. ‘Dat is het uiteindelijke doel van alle partners van de studie’, besluit dr. Filiep Bataillie, hoofdarts van AZ Herentals. ‘De positieve resultaten van de studie geven hiervoor alvast dankbare input.’
* INTeRAcT: Impact of an INTensive Rehabilitation programme integrating Advanced Technology for adults with central neurological disease
De studie is een samenwerking van AZ Herentals, KU Leuven, VUB en To Walk Again, met financiering van het RIZIV (2022-2025). De vervolgstudie, die eveneens door het RIZIV wordt gefinancierd, loopt van 2026 tot eind 2028.
Foto’s zijn genomen door Brigitte Storms